Ιωάννινα

Τα Ιωάννινα βρίσκονται σε υψόμετρο 480 μ. και είναι κτισμένα στη δυτική ακτή της λίμνης Παμβώτιδας. Αποτελούν το πλέον σημαντικό οικονομικό, εμπορικό, συγκοινωνιακό και πνευματικό κέντρο της Β. Δ. Ελλάδας.

Είναι μια πολύ όμορφη και γραφική πόλη, κτισμένη σε καταπράσινο οροπέδιο που συνδυάζει τις ιστορικές μνήμες με την πραγματικότητα μιας σύγχρονης μεγαλούπολης. Η ίδρυση της πόλης των Ιωαννίνων οφείλεται στον Ιουστινιανό, τον 6ο αιώνα μ.Χ., μέσω της μετοίκησης των κατοίκων της Ευροίας. Σύμφωνα με την παράδοση η πόλη-κάστρο πήρε το όνομά της από τον πρώτο οικιστή της, τον Ιωάννη ή από την Μονή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου που υπήρχε μέσα στο κάστρο πριν την καταστροφή του 1611.

Εκείνη την χρονιά καταστρέφονται όλα τα χριστιανικά οικοδομήματα στο κάστρο, στο οποίο έρχονται να κατοικήσουν Τούρκοι και ένας σημαντικός αριθμός Εβραίων. Το 1619 κτίζεται στη βορειοδυτική ακρόπολη το τζαμί και ο μενδρεσές του Ασλάν Πασά, σήμερα το Δημοτικό Μουσείο, ενώ στην άλλη ακρόπολη το Φετιχιέ Τζαμί. Επίσης η πόλη αναπτύσσεται έξω από το Κάστρο, σε 37 συνοικίες. Στα τέλη του 18ου αιώνα, ο Αλή Πασάς πραγματοποιεί εκτεταμένες εργασίες αναμόρφωσης του κάστρου. Τα σημερινά εξωτερικά τείχη είναι δικό του έργο.

Στη νοτιοδυτική ακρόπολη "Ιτς Καλέ" γκρέμισε όλα τα υπάρχοντα κτίρια για να κτίσει το σεράι του μαζί με άλλα διοικητικά οικήματα.

Στην εποχή του τα Ιωάννινα φθάνουν στο απόγειο της οικονομικής και πνευματικής τους ανάπτυξης. Όμως το 1822 τα σουλτανικά στρατεύματα πυρπολούν την πόλη και η παρακμή αρχίζει. Τα Ιωάννινα απελευθερώνονται από τους Τούρκους το 1913 και προσαρτώνται στο ελληνικό κράτος.

Αξιοθέατα

Η Παμβώτιδα

Η λίμνη Παμβώτιδα δεσπόζει στην πόλη των Ιωαννίνων και είναι ένα πραγματικό στολίδι και πηγή ζωής για τους ψαράδες, ενώ έχει καταστεί ναυταθλητικό κέντρο για αγώνες κωπηλασίας, κανόε-καγιάκ και σκι. Η ιστορία της ξεκινάει περίπου πριν από 3500 χρόνια και τα νερά της προέρχονται από φυσικές πηγές και τους χείμαρρους που κατεβαίνουν από τα γύρω βουνά. Της βάθος της κυμαίνεται από 3 έως 13 μέτρα και έχει περίμετρο 33 χιλιομέτρων. Το μεγαλύτερο πλάτος της είναι 5 χιλιόμετρα, το μεγαλύτερο μήκος 7,5 και έχει επιφάνεια 23 τ.χλμ.

Το Νησί

Το νησί της Παμβώτιδας αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας της πόλης των Ιωαννίνων: έχει συνδεθεί με την ιστορία και το θάνατο του Αλή Πασά. Ήδη, όμως, από τη Βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο υπάρχει οργανωμένη ζωή πάνω στο νησί, με επίκεντρο τα οκτώ μοναστήρια που είχαν από τότε χτιστεί. Σήμερα κατοικείται, φαινόμενο σπάνιο παγκοσμίως για λιμνίσιο νησί, από 100 περίπου οικογένειες οι οποίες ασχολούνται με τον τουρισμό και το ψάρεμα. Η σύνδεσή του με την πόλη των Ιωαννίνων, γίνεται με καραβάκια, που εκτελούν ημερήσια δρομολόγια ανά μισή ώρα το καλοκαίρι και ανά μία ώρα το χειμώνα. Στο Νησί υπάρχουν γραφικά καταστήματα λαϊκής τέχνης και εστιατόρια που σερβίρουν ψάρια, χέλια, βατραχοπόδαρα κ.λ.π.

Το Κάστρο

Το κάστρο των Ιωαννίνων αποτελεί σημείο αναφοράς της πόλης. Η σημερινή του μορφή οφείλεται στον Αλή Πασά ο οποίος ξαναχτίζει το κάστρο το 1815 σχεδόν εκ θεμελίων. Η πρόσβαση στο κάστρο μέχρι και το 1913 ήταν δυνατή, μόνο σε περίπτωση που από το εσωτερικό κατέβαζαν τη σκάλα σύνδεσης, και αυτό γιατί η λίμνη και η υδάτινη τάφρος ακουμπούσαν τα τείχη και δεν υπήρχε άλλη δίοδος. Από την κεντρική πύλη στο τέλος της οδού Αβέρωφ, στην οποία οι Τούρκοι απαγχόνισαν το νεομάρτυρα Γεώργιο, πολιούχο των Ιωαννίνων, μπαίνουμε στο χώρο του κάστρου. Επάνω από την κεντρική πύλη διακρίνουμε το οικόσημο του Αλή Πασά. Στη δεξιά πλευρά, υψώνεται ο πύργος που χτίστηκε επί τουρκοκρατίας για το "Βενετσιάνικο" ρολόϊ του Κάστρου. Το ρολόι αυτό το αχρήστευσαν οι Ιταλοί το 1917 και αντικαταστάθηκε πρόσφατα από Γιαννιώτες. Στα δεξιά μας συναντάμε τα Τούρκικα λουτρά (χαμάμ) και στα αριστερά, το γνωστό Σουφαρί Σαράϊ. Ήταν διώροφο κτίριο, με πέτρινη εξωτερική σκάλα και ξύλινη στέγη το οποίο ήταν στρατόπεδο του Αλή Πασά, όπου εκπαιδεύτηκαν και οι πρωταγωνιστές του '21(Οδ. Ανδρούτσος, Καραϊσκάκης, Μ. Μπότσαρης, Αθ. Διάκος, κ.α.). Δίπλα από το Φετιχιέ τζαμί που κτίστηκε το 1618 στη θέση της χριστιανικής εκκλησίας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, σώζεται η μαρμάρινη βάση του οικογενειακού τάφου του Αλή Πασά. Είναι θαμμένο μόνο το ακέφαλο κορμί του και η γυναίκα του Εμινέ. Το κεφάλι του έχει ταφεί στην Κωνσταντινούπολη μαζί με τα παιδιά του, Μουχτάρ, Βελή, Σαλίχ και Μεχμέτ, που εκτελέστηκαν κατά διαταγή του σουλτάνου.

Μουσεία

Αρχαιολογικό Μουσείο

Βρίσκεται στην πλατεία 25ης Μαρτίου και περιλαμβάνει κυρίως ευρήματα Κλασικής Εποχής, από τη Δωδώνη, τη Βίτσα και το Μονοδένδρι

Μουσείο κέρινων ομοιωμάτων Αθανασίου Βρέλλη

έσα στην πόλη υπάρχει το "ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΕΡΙΝΩΝ ΟΜΟΙΩΜΑΤΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΒΡΕΛΛΗ"με θέματα από τη μυθολογία , την αρχαία Ελλάδα, τη Βυζαντινή και τη νεότερη ελληνική ιστορία. Το σύνολο των παραστάσεων είναι 14 και οι κούκλες που συμμετέχουν είναι 70. Το μουσείο στεγάζεται σε μεγάλο παραδοσιακό διατηρητέο κτίριο, το οποίο βρίσκεται κοντά στην κεντρική πύλη του Κάστρου, επί της οδού Κ .Καραμανλή αριθμό 15. Η είσοδος είναι ελεύθερη και λειτουργεί καθημερινά, το πρωί από 9 π.μ. έως 4μ.μ.

Πως να πάτε

Τα Ιωάννινα έχουν αεροδρόμιο στην άκρη της πόλης δίπλα στην Παμβώτιδα με καθημερινές πτήσεις τόσο από Αθήνα, όσο και από Θεσσαλονίκη. Από την Αθήνα η πρωτεύουσα του νομού οδικώς απέχει 438 χιλιόμετρα και από την Θεσσαλονίκη (μέσω Μετσόβου) χρειάζονται 349 χιλιόμετρα.