Τζουμέρκα

Oλόλευκες κορυφές, κελαριστά ποτάμια, πανέμορφες λίμνες, γραφικά χωριουδάκια και ηρωικοί κάτοικοι είναι οι εικόνες που συνθέτουν τα Τζουμέρκα, έναν τόπο που κάποτε θεωρείτο αφιλόξενος, αλλά πλέον διεκδικεί το δικό του μερίδιο στην ανάπτυξη και τον τουρισμό.

Η αρμονική συνύπαρξη του δομημένου με το φυσικό περιβάλλον κάνει την περιοχή να έχει μια εντελώς δική της προσωπικότητα. Αυτή η αρμονία σε συνδυασμό με την γνώση της ιστορίας του τόπου, μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τον επισκέπτη.

Η περιοχή των Τζουμέρκων - Κατσανοχωρίων, ορίζεται βόρεια και δυτικά από τον ποταμό Άραχθο, νότια από το Νομό Αρτας και ανατολικά από το Νομό Τρικάλων.

Περιλαμβάνει το Δήμο Κατσανοχωρίων με έδρα το Καλέντζι, το Δήμο Πραμάντων με έδρα τα Πράμαντα, το Δήμο Τζουμέρκων με έδρα τους Χουλιαράδες, και τις Κοινότητες Καλαρρυτών, Ματσουκίου και Συρράκου.

Το οικονομικό χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η κυρίαρχη θέση που κατέχει η κτηνοτροφία, ενώ τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται σταθερά ο αγροτουρισμός.

Τα 23 χωριά, της περιοχής καταλαμβάνουν συνολική έκταση 362 τετραγωνικών χιλιομέτρων και έχουν πληθυσμό 7.059 κατοίκων (συμφωνά με την απογραφή του 2001).

Η ποικιλομορφία του κλίματος της περιοχής, σε συνδυασμό με τις μεγάλες υψομετρικές διαφορές και την έντονη εναλλαγή της γεωμορφολογίας και του ανάγλυφου, ευνοούν την ανάπτυξη αξιόλογης, πλούσιας και σε ορισμένες περιπτώσεις, σπάνιας χλωρίδας και πανίδας. Τα δάση δημιουργούν τοπία εξαιρετικής ομορφιάς με την εναλλαγή των χρωμάτων που παρουσιάζουν όλες τις εποχές του χρόνου. Η πανίδα της περιοχής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς φιλοξενεί σπάνια και προστατευόμενα είδη ασπόνδυλων και σπονδυλωτών ζώων. H ποικιλία αυτή, σε συνδυασμό με την παρουσία αρκετών σπάνιων ειδών πουλιών, είχε ως αποτέλεσμα την ένταξη τμημάτων της ευρύτερης περιοχής στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000.

Το κεφαλοχώρι της περιοχής είναι τα Πράμαντα με πληθυσμό περίπου 1000 άτομα και το οποίο βρίσκεται 65χλμ. ΝΑ των Ιωαννίνων και 70χλμ. ΒΑ της Άρτας. Ο οικισμός, χτισμένος αμφιθεατρικά σε υψόμετρο 840μ. στους πρόποδες της Στρογγούλας (2.107 μ.), ίσως τις πιο επιβλητικής κορυφής των πολυτραγουδισμένων Τζουμέρκων, πλαισιώνεται από τους συνοικισμούς Τσόπελα και Χριστοί.

Οι φυσικές ομορφιές είναι πολλές. Η κεντρική πλατεία με τον υπεραιωνόβιο πλάτανο και την ιστορική βρύση "Αράπης", η κεντρική εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, το ιστορικό μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, ο παραδοσιακός νερόμυλος των Χριστών, το θαυμάσιο σπήλαιο "Ανεμότρυπα", το ορειβατικό καταφύγιο στο "Ισιωμα" , το νερό των πηγών "Σκάλα" με θεραπευτικές ιδιότητες και "Αγκάθι" που εμφιαλώνεται στους Μελισσουργούς, είναι μερικά από αυτά που αξίζει να γνωρίσει ο επισκέπτης.

Πανέμορφα είναι τα χωριά Συρράκο και Καλλαρύτες, δύο αντικριστά χωριά σε υψόμετρο 1200 μέτρων στο όρος Περιστέρι. Είναι πιο βόρεια από τα Πράμαντα και σε απόσταση 52 χιλιομέτρων νοτίως των Ιωαννίνων.

Πρόκειται για δύο από τους πιο όμορφους παραδοσιακούς οικισμούς της Ελλάδας. Η εκπληκτική αρχιτεκτονική των παλιών αρχοντικών, τα πέτρινα καλντερίμια, οι γραφικές πλατείες μεταφέρουν τον επισκέπτη σε ένα μακρινό ταξίδι μέσα στο χρόνο.

Σε κανένα από τα δύο δεν χωράει αυτοκίνητο, δεν υπάρχει ασφαλτοστρωμένος δρόμος να τα διαπερνάει, μονάχα μονοπάτια και πλακόστρωτα σοκάκια. Σε όλα τα κτίρια κυριαρχεί η πέτρα.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα ποιήματα του Κώστα Κρυστάλλη έχουν έμπνευση από αυτόν τον μαγικό τόπο καθώς το Συρράκο είναι η γενέτειρα του φυσιολάτρη ποιητή.

Σε πολύ καλή κατάσταση είναι το μονοπάτι που ενώνει το Συρράκο με τους Καλαρρύτες, διάρκειας μιας περίπου ώρας πεζοπορίας μέσα από την άγρια χαράδρα με την πλούσια χλωρίδα. Χαρακτηριστικό του είναι η πέτρινη σκάλα, μεγάλης κλίσης.